හස්රා සිං වගාවක හෝ වෙනත් සම්ප්රදායික ජීවනෝපායක නොයෙදුනත් ඉතා සුවපහසු ව ජීවත් වීම ගම්වැසියන්ට අභිරහසක් වී තිබිණි. නමුත් සත්යය දැන සිටි අය, හරක් හොරකමටත් නිවාස මංකොල්ල කෑමටත් ඔහුට තිබුණු විශේෂ හැකියාව අගය කළ අතර ඔවුහු ඒ ගැන ඔහු කියූ අන්දර රස වින්දෝය.
ළමා පොත් වල නම් අවසානයේදී සොරුන් සිර ගෙවල් වලට කොටු වන නමුත් හස්රා සිං කිසිදිනක සිරගත වී තිබුණේ නැත. පොලීසියේ ඉන්ස්පෙක්ටර්වරයා කාලයෙන් කාලයට ගමට පැමිණ සියලු අපරාධකරුවන් පාසල් පිට්ටනියට එක් රැස් කර, ඔවුන්ට තඩි බෑවේ මට්ටු කිරීමේ අරමුණිනි. නමුත් මේ ගුටි ලබන කණ්ඩායමට හස්රා සිං කිසි දිනෙක අයත් වූයේ නැත.
පොලිස් ඉන්ස්පෙක්ටර්වරයාගේ මේ ගමනේදී ඔහු පාසලේ නවාතැන්ගත් බැවින් එම වකවානුව අපට නිතැතින්ම නිවාඩු ලැබිණි. නමුත් පොලිසියට ඇති බිය නිසා අප ඒ කාලය තුළ නිවෙස් වලින් පිටතට ගියේ නැත. අප කළේ අපගේ නිවෙස් වල වහල මතට වී පාසල් පිට්ටනියේ තැලුම් ලබන අපරාධකරුවන්ගේ කෑ ගැසීම් වලට හොඳින් සවන් දීමයි.
මෙවන් අවස්ථාවලදී හස්රා සිං සුදුම සුදු තලප්පාවක් බැඳ, පොලිස් ලොක්කා අසලින්ම අසුන්ගෙන ඔහු සමඟ සල්ලාපයේ යෙදෙන අයුරු හෝ ඒ මේ අත දුවමින් නිලධාරීන් ට සුවපහසුව සැලසීමට වෙහෙසෙන අයුරු දක්නට හැකි විය.
හස්රා සිං සතුව තිබූ ඉඩකඩම් සියල්ල අඳ ගොවීන් ලවා වගා කෙරුණු අතර බැලූ බැල්මට නම් පෙනුණේ ඔහු කිසිම තැවුලක් හෝ වගකීමක් නොමැතිව ජීවත් වූ බවයි. ගම් වැසියෝ එදිනෙදා ඇන්දේ නිවෙස් වල වියන ලද රෙද්දෙන් මැසූ රළු ඇඳුම් ය. ඔවුන්ට නගරයෙන් මිළදී ගත් ඇඳුම් අඳින්නට ලැබුණේ කලාතුරකින්, උත්සව අවස්තාවලදී පමණි. නමුත් හස්රා සිං නම් නිරතුරුවම අගනා මස්ලින් රෙද්දෙන් තලප්පා බැඳ, යන්ත්ර වලින් වියන ලද කැලිකෝ රෙදි ඉන වටා දවටා සිටියේය.
සමෘද්ධිමත් ජීවිතයක් ගෙවූ හස්රා සිං අවට ගම් වල වෙසෙන නෑ මිතුරන් බැහැ දකින්නට නිතර ගියේය. තම ගමේදීත් ඔහු ප්රභූ වැඩිහිටියන් සමඟ නිතර ගැවසුණු අතර ඒ එක්රැස් වීම් වල ඔහු ප්රධාන චරිතයක් විය. එකිනෙකට වෙනස් විවිධ දේ ගැන කතා කිරීමට ඔහුට දස්කමක් තිබිණි. උපතින්ම කතන්දරකරුවෙකු වූ ඔහු අසන්නන්ගේ අවධානය ඇද බැඳ ගනිමින් නෙක විස්තර සහ විහිලු කතා කියන්නට හපනෙකු විය.
හස්රා සිං කතා කරද්දී අසා සිටීමට, වැඩියත්ම ඔහුගේ වීර වික්රම ගැන ඇසීමට මම බෙහෙවින් ප්රිය කළෙමි. නගරයේ පාසලේ නිවාඩු කාලවලදී මා ගෙදර පැමිණ සිටි විට ඔහුගේ මේ විස්තරාත්මක කතන්දර ඇසීමට මම පුරුදු වී සිටියෙමි. හරක් හොරකමටත්, ගෙවල් බිඳීමටත් තමන් සතු ව තිබුණු දස්කම ගැන ඔහු ආඩම්බරයෙන් පසුවිය. ඒ අතරිනුත් ඔහු වඩාත් ප්රිය කළේ හරක් හොරකම බවත්, ඉන් ඔහුට මහත් ජයග්රාහී හැඟීමක් ලැබුණු බවත් ඔහුගේ කතාවෙන් වටහා ගැනීමට අපහසු වූයේ නැත. ඔහුට නම් එය සතුරු සේනාංක සමඟ සිදු කරන යුධමය ක්රියාන්විතයක් වැනි විය. අප එක්රැස් වූ විට ඔහු පරණ මතක අවුස්සන්නට පටන් ගනී.
“දවසක් මගේ නෑදෑ වෙන පුතෙක් ඇවිත් කිව්වා එයාට ගොන්නු දෙන්නෙක් උවමනා බව” ලී කොටයක් මත හිඳ, කෝටුවකින් පොළොවේ ඉරි අඳිමින් ඔහු දිනක් කීවේය. “අජ්නියන්වාලා පැත්තේ චතා පවුලට අයිති හරක් ජෝඩුවක් තමන් දැක්ක බවත්, තමන්ගේ ගොවිපොළට උන් දෙන්නාව ගෙනත් දෙන්න බැරිද කියලාත් තමයි එයා ඇහුවේ. මම කිව්වා චතා පවුල උගේ තාත්තාගේ යාලුවෝ නිසා ඒ මිනිස්සු හරක් දෙන්නා ව හොයාගෙන ආවොත් උන් ව ආපහු බාරදෙන්න සිද්ධ වෙන බව. කවදාහරි එහෙම ආපිට බාර දෙන්න වෙනවා නම් මම මේ හීතල රෑක ගිහින් මේකට මොකට මහන්සි වෙනවාද කියලා මම ඇහුවා. ඒත් කොල්ලා කිව්වා ඒ සත්තු දෙන්නාව කොහොම හරි ගෙනත් දුන්නොත් එයාට පරෙස්සම් කරගන්න පුළුවන් බව. අන්තිමේදී මම වැඩේ කරලා දෙන්න පොරොන්දු වුනා.”
“මේ සත්තු දෙන්නා හොරකම් කරන එක ලේසි වුණේ නැහැ. උන් මම මේ තරම් කාලෙකට දැකපු අපූරු ම, නුවණක්කාර ම හරක් දෙන්නෙක්. පොඩි හෙවනැල්ලකටත් උන් කලබල වෙනවා, ඒ වගේම එහෙම කලබල උනාම උන් ව අල්ලාගන්න හරිම අමාරුයි. ඒ වෙලාවට උන්ගේ බෙල්ලේ බැඳලා තිබුණු ගෙජ්ජි වල සද්දේ අයිතිකාරයන්ට ඇහෙන්නත් පුළුවන්.”
“මම යද්දීම හොඳ තණකොළ අහුරු දෙකක් අරන් ගියා. ඒක ඉව වැටිලා හරක් දෙන්නා මට බය වුණේ නැහැ, උන් මගේ දිහාවට බෙලි දික්කළා. උන් ව ආදරයෙන් අතගාලා මම හෙමින් සැරේ උන්ගේ බෙල්ලේ තිබුණු ගෙජ්ජි වැල් අයින් කළා. ඉන්පස්සේ මම එතැනින් පිට වෙලා එද්දී හරක් දෙන්නා මගේ පස්සෙන් ආවා. ඔය පළාතේ හැතැප්ම නමයක දහයක දුරක හැමෝම මේ හරක් ජෝඩුව අඳුරනවා. ඒ නිසා මම උන් දෙන්නාව මගේ වෙළඹ ගේ සෑදලේට ගැට ගහගෙන පිම්මේ ආවා. සාමාන්යයෙන් දුවන අශ්වයෙක් එක්ක මෙහෙම ගැට ගැහුවාම හොඳ වර්ගයේ හරක් නම් පස්සෙන් දුවගෙන එනවා. ඉර නැගෙද්දී මම හැතැප්ම විස්සක් විතර දුර ගෙවලා රනිකේ ගමට ළඟා වෙලා තිබුණා. හරක් දෙන්නාව උක් වගාවක ගැට ගහලා මම ටිකක් විවේක ගත්තා. කළුවර වැටෙද්දී ආයෙත් පිටත් වෙලා පස්සෙන්දා එළිවෙන්න කළින් මම මගේ ඥාති පුත්රයාගේ ගොවිපොළ ට ළඟා වුණා.”
“හැබැයි හරක් දෙන්නාගේ අයිතිකාරයෝ මගේ පස්සෙන් එළවමින් ඉඳලා තියෙන්නේ. දුවන සත්තු තුන්දෙනෙක් ගේ මඟ සලකුණු හොයන්න අමාරු නැති නිසා ඊට පහුවදාම එයාලා හරි තැනට හොයාගෙන ආවා. එයාලා ඒ ගොවිපොළේ හරක් ගාල් කරන තැන් හරියටම දැනගෙන හිටියා විතරක් නෙමෙයි උදව්වට තව සගයෝ කීප දෙනෙක්ම ගෙනත් තිබුණා. අන්තිමේදී මගේ ඥාති පුත්රයා පැරදිලා ඒ සත්තු දෙන්නා ආපිට බාරදුන්නා. මේ සිද්ධිය ගැන මට නම් තාම කේන්තියි. තමුසෙට ඒ සත්තුන්ව තියාගන්න තරම් එඩිතරකමක් නැත්නම් මොකටද මාව හීතල රෑ දෙකක් තිස්සේ මේ වැඩේට රස්තියාදු කළේ කියලා මම නිතරම උගෙන් අහනවා.”
හරක් හොරකම ත්රාසජනක වූවත් වඩාත් වාසිදායක වූයේ නිවෙස් මංකොල්ලාකෑම වූ අතර හස්රා සිං ඊටත් බෙහෙවින් දක්ෂ විය. ඔහුගේ පළමු ප්රතිපත්තිය වූයේ කිසිම හේතුවකට වත් ශබ්දයක් නොනැඟෙන සේ කටයුතු කිරීමයි. මේ සඳහා ඔහු උපායන් කිහිපයක් පාවිච්චි කළේය. ඕනෑම භාණ්ඩයක් රෙදි කඩකින් එතූ විට ඉන් නැඟෙන ශබ්දයෙන් බොහෝ ප්රමාණයක් ඊට උරා ගැනෙන බව ඔහු දැන සිටියේය. ඒ අවට ගම්මාන ඔහු ‘තමන්ගේ’ සහ ‘අනුන්ගේ’ ලෙස පැහැදිලි ව දෙවර්ගයකට බෙදා වෙන් කර තිබුණි. ‘තමන්ගේ’ ප්රදේශ වලින් කිසිවක් සොරා ගැනීමට ඔහු හීනයකින් වත් නොසිතූ අතර ‘අනුන්ගේ’ ප්රදේශ වලින් සොරාගැනීමට දෙවරක් කල්පනා කළේ නැත. නමුත් මේවා අතරින් ඔහුගේ හදවතට වඩාත් සමීප වූයේ කවර පෙදෙස්දැයි කීම අපහසු විය. ඒ හැම ගම්මානයකම මාවත් සහ අතුරු මාවත්, ලඳු දෙණි, ගංගා ඇළ දොළ ඔහු හොඳින් හැඳිනුවේය. මලින් මලට ගොස් පැණි බොන මී මැස්සා මුලු උද්යානයම තමන්ගේ ලෙස සලකන අයුරින් හස්රා සිං මේ ප්රදේශ දෙකොටසටම ආදරය කළේ ය.
මංකොල්ලාකෑමට තමන් සතු දස්කම ගැන හස්රා සිං ආඩම්බර වූ අතර එය සඟවා ගැනීමට ඔහු මහන්සි වූයේ නැත. ඒ තරම් වේගයකින් සහ සූක්ෂම බවකින් කටයුතු කළ හැකි අය හිඟ බව ඔහුගේ විශ්වාසය විය.
“මන්ගේවාලා ගමේ පොළී මුදලාලි වතාවක් හොඳ හයියට ගෙයක් හැදුවා.” ඔහු වරක් අපට කීවේය. “ඒකෙ පිටත බිත්ති සිමෙන්තියෙන් කපරාරු කරලා තිබුණු නිසා එයාලා හිතුවේ ඒවා කඩන්න බැහැ කියලා. මට දවසක් ආරංචි වුණා ඉඩමක උකසක් නිදහස් කරලා එයාට හොඳ සල්ලි ටිකක් ලැබිලා කියලා. ඒක තමයි මගේ නියම වෙලාව. අපේ කණ්ඩායමේ හතර දෙනෙක් හිටියා. ඒ ගේ ඉස්සරහා හතර දෙනෙක් නිදාගෙන හිටිය නිසා අපිට වැඩ කරන්න වුණේ ගේ පිටිපස්සෙන්. බිත්ති කඩන්න අමාරු බව දන්නා නිසා මම හිතුවා අත්තිවාරම හාරන්න. පාන්දර වෙනකම්ම හාරලා ගේ ඇතුලට ඇතුල්වෙන්න පුළුවන් වුණා. පුළුවන් දේවල් එකතුකරගෙන අපි ඉක්මණින් පැන ගත්තා. පස්සෙන්දා පොලිස් ඉන්ස්පෙක්ටර් ආවා පරීක්ෂා කරන්න. ඒ වෙලාවේ මාත් එතැන හිටියා. අත්තිවාරම හරහා හාරපු උමඟ දැකලා ඒ උපායශීලී බවත්, මහන්සියත් ඉන්ස්පෙක්ටර් අගය කළා. හොරාව අල්ලාගත්තොත් තමන් පෞද්ගලිකවම ඒ අගය කිරීම කරන්න ලෑස්ති බව ඒ මහත්තයා කීවා.”
නිවෙස් මංකොල්ලාකෑම සමඟ බැඳුණු අවදානම නිසා හස්රා සිං ට එය ක්රීඩාවක් බඳු විය. “ගේකට ඇතුල් වුණු පැත්තෙන්ම තමන්ට පිටවෙන්න ලැබේවි ද කියලා කවදාවත් හරියටම කළින් කියන්න බැහැ.” ඔහු කියයි. “මට නම් ඉතින් මිනිස්සු හතර පස් දෙනෙක් එක්ක සටන් කරන්න, හොඳට දුවන්න එහෙම පුළුවන් තමයි. ඒත් මේක බළලෙකුයි මීයෙකුයි අතර සටනක් වගේ.”
“වතාවක් අපි රෑක ගමක ගෙදරක් බින්දා. අපි දෙන්නෙක් බිත්ති හාරද්දී තව එකෙක් ව ඔත්තු බලන්න එළියේ තියලා තිබුණේ. මේ යකාට නින්ද ගිහිල්ලානේ. ඒ බව නොදැන අපි දෙන්නා දිගටම හාරමින් හිටියේ. ඔය අතරේ කවුරුහරි අපිව දැකලා වටපිට අයගෙන් උදවු ඉල්ලලා. අපි හෑරුව උමඟ දිගේ මම රිංගාගෙන ඇතුළට යද්දීම මට ඇහුණා බල්ලෝ බුරනවා. බලද්දී පාර පැත්තෙන් අපිව වටලලා තිබුණේ. උන් හිතුවා අපිට පිටවෙන්න වෙන ක්රමයක් නැහැ කියලා. හැබැයි අපි ගේ ඇතුළට ගිහින් තාප්පෙන් වෙන වත්තකට පැන්නා. ඔහොම ඔහොම ගිහින් බේරිලා ආවා. පස්සේ කාලෙක අපේ ගමේ මිනිස්සුන්ට ආරංචි වෙලා මේකට මං සම්බන්ධයි කියලා. ‘තමුසේ අපේ පෝසත් අසල්වැසියන්ගේ ගෙවල් බිඳලා තව පොඩ්ඩෙන් අහුවුණාලු නේද?’ උන් මට විහිලු කළා. එදා අහුවුණා නම් හැම දෙයක්ම ඉවර වෙන බව මට පිළිගන්න වුණා. මේවා ඉතින් වාසනාව අනුව තමයි වෙන්නේ!”
ඉන්දියාව දෙකඩ වන බෙදුම්වාදී ගිවිසුම සම්මත වූයේ මේ කාලයේදී ය. හස්රා සිං ට තමන් අඟලක් නෑර ආදරය කළ ගම්මාන, ගොවිපොළවල්, ඇළ වේලි සහ මංමාවත් අත හැර තවත් සරණාගතයින් පිරිසක් සමඟ කර්නාල් දේශ සීමාව හරහා වෙහෙසකර ගමනක යෙදෙන්නට සිදු විය. අලුත් පදිංචි පෙදෙසත් පන්ජාබයම බවත්, මෙහි ත් ගම්මාන, නිවාස, ගොවිපොළවල් සහ ගංගාවල් ඇති බවත් හැම කෙනෙකුම කීවත් ඒ හැම දෙයක්ම ඔහුට පුරුදු පරිසරයට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් විය. මේ නීරස අවලස්සන ප්රදේශය ‘තමන්ගේ ගම’ ලෙස සලකන්නේ කෙලෙසද?
සති කීපයකට පසු මා ද එහි ළඟා විය. නැවතත් හස්රා සිං දකින තුරු මම ඇඟිලි ගනිමින් සිටියෙමි. වෙනස් වන, කැබලි වන ලෝකයක එකම ස්ථිර දේ ඔහු ලෙස මට හැඟිනි. නිසැකවම ඔහු පෙර සේ ම එඩිතර බවින්, උපායශීලී බවින්, වික්රමයට සූදානමින් සිටිනු ඇත. නමුත් මගේ සිතිවිල්ල වැරදි විය. සෙසු අප හැම සේ ම මුලිනුපුටා දමන ලද හස්රා සිං අතරමං වී සිටියේය.
“මාමා ට නම් වෙනසක් නැහැනේ,” දිනක් මා ඔහුට කීවේ තාරුණ්යයේ අන්ධ බවින් යුතුවයි. “මාමා ත් ආණ්ඩුවේ නිලධාරී වගේනේ, එහෙදි වගේම මෙහෙදිත් රාජකාරි කරන්න පුළුවන් නේ”
“එහෙම වෙන්නේ කොහොමද පුතා?” ඔහු සෙමෙන් කීය. “මම මගේ සහෝදර ගම්වැසියන්ගෙන් වෙනස් වෙන්නේ කොහොමද? එයාලගේ දුක් වේදනා මටත් දැනෙන්නේ නැද්ද?”
“ඒක ඇත්ත, හැබැයි මාමා දන්නා කලාවෙන් ඕනෑම තැනක සල්ලි හොයන්න පුළුවන් නේද?”
“ආ, ඒකද! නෑ නෑ එහෙම නෑ, ඇත්තටම ඒකෙ අනිත් පැත්ත තමයි වෙන්නේ,” හස්රා සිං ශෝකයෙන් හිස සැලීය. “මේ නුපුරුදු බිමේ මගේ අඩි වෙව්ලනවා. ඉතින් මම කොහොමද මෙහෙ කිසි දෙයක් කරන්නේ? මට මගේ පුරුදු ගම්මානේ ඇහැට හුරු දේවල්, කනට හුරු සද්ද, නෑ හිතවතුන්ගේ මූනු ඕන යමක් කරන්න. මෙහෙ මට කිසි දෙයක් කරන්න බැහැ”
එතෙක් කාලයක් නීතියවත්, නීති විරෝධී ක්රියාවන් හි අනතුරුදායක බව වත්, බිය වත් හස්රා සිං ගේ චර්යාවට බාධාවක් නොකර තිබුණත් අලුතින් පදිංචි වූ නුහුරු අලුත් ලෝකය ඔහුව පරාජය කර තිබිණි.
පරිවර්තනය- හෙල්මලී ගුණතිලක
Translation of the short story Strange New World by Kulwant Singh Virk
Translated from Punjabi to English by Harbans Singh
AI generated picture
