April 07, 2026

Rental Family- Movie review

 



කෙනෙකුට belonging කියන දේ දැනෙන්න නම් තව කෙනෙක් එක්ක නෑකමක්, ගැඹුරු සම්බන්ධයක් තියෙන්නම ඕනද?  මේවාට අමතරව වෙන ක්‍රමයක් නිසා ඒක ඇති වෙන්න පුළුවන් ද?

Rental Family කියන චිත්‍රපටියෙන් කතාකරන්නේ මේ ගැන. තනිකම, පවුලක් ඇතුළේ තියෙන බැඳීම් වගේම ගැටුම්, මවාපෑම්, තමන්වත් අනුන්වත් රවටා ගැනීම් ඇසුරෙන් ගලාගෙන යන කතාවක් මේක. ජපානයේ ජීවත්වෙන ඇමෙරිකානු නලුවෙක් වන ෆිලිප් රඟපාන්න අවස්ථා සොයමින් ඉන්න කෙනෙක්. ඔහු අහම්බෙන් සම්බන්ධ වෙනවා කුලියට පවුලේ සාමාජිකයන් සපයන ආයතනයකට. ඒ ආයතනය හරහා ඒ ඒ අවස්ථාවට ගැලපෙන්න සැමියෙක්, පියෙක්, වාර්තාකරුවෙක් වගේ චරිත ඔහු රඟපාන්න බාරගන්නවා. මුලදී මුදලට කරන මේ රැවටීම ගැන අකමැත්තෙන් පසුවන ඔහු කාලය ගතවෙද්දී ඒ ඒ චරිතයට පිවිසෙන්නේ ඒ පවුල් වල සාමාජිකයින් එක්ක ඇත්තටම බැඳෙමින්. මේ තරම් කාලයක් ඔහුගේ ජීවිතය වෙලාගත් තනිකම ඒ සම්බන්ධකම් නිසා ගිලිහෙන බවක් ඔහු අත් විඳිනවා, ඔහු තමන් ගැනත් අලුතෙන් ඉගෙන ගන්නවා. ඒත් ගිවිසුම්ගත කාලයෙන් පස්සේ මේ සමහර බැඳීම්වලින් මිදෙන්න බැරිවීමත් තමන්ගේ ගිවිසුමට පිටින් සේවා සපයන්න යාමත් නිසා ෆිලිප් මුහුණ දෙන විවිධ අර්බුද තමයි මේ කතාවෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ.  

අවමංගල්‍යයන්ට සහභාගීවන අමුත්තන් හැටියට වගේම තවත් විවිධ කටයුතුවලට companions ලා හැටියට පුද්ගලයන් කුලියට ගැනීම ජපානයේ අතීතයේ පටන් පැවතුනු චාරිත්‍රයක්. ශ්‍රමය කුලියට ගැනීම වගේම මානසික සේවාවක් සපයන companion කෙනෙක් කුලියට ගැනීම සාමාන්‍ය දෙයක් හැටියට ඔවුන් සලකන්නේ. 

They're not so much engaging someone in a service to fill in as a family member, but having the courage to say, 'Hey, I want to be able to do this better, can you help me?'" 

"Even if it's a substitute, even if it's only for a short time, it's still valuable to them."

මේ චිත්‍රපටිය රචනා කරලා අධ්‍යක්ෂණය කළ Hikari කියන්නේ එහෙමයි. 

Brendon Fraser මේ කතාවේ ෆිලිප් ගේ චරිතය බොහොම සංයමයෙන් රඟපානවා. ඒ වෙනුවෙන් ඔහුට ජපන් භාෂාව ඉගෙන ගන්නත් සිදුවුණු බව ඔහු කියනවා. බොහොම සුන්දර ව, නරඹන්නන්ගේ හිත ඇද බැඳ ගනිමින් ගලාගෙන යන මේ කතාව බැලිය යුතුම චිත්‍රපටියක් කියලා කියන්න පුළුවන්. මට නම් මේක බලලා ඉවරවුණාම මීට ටික කලකට කළින් ජපානේ සංචාරය කරලා ආපිට එද්දී දැනුණු saudade මය හැඟීම ආයෙත් දැනෙන්න ගත්තා. 



Director-Hikari
Writers- Hikari, Stephen Blahut
Stars- Brendan Fraser, Takehiro Hira, Mari Yamamoto

April 01, 2026

ජනවාරියේ රාත්‍රියක්



“අන්න ගෙවල් අයිතිකාරයා ඇවිත්, උඹ අරන් තියාගත්ත සල්ලි ටික ගනින්, අපි මේ මාසේ කොහොමහරි ගෙවාගමු ඒ සල්ලි නැතිව.” හල්කු තම බිරිඳ අසලට විත් කීවේය.

අතුගාමින් සිටි මුන්නි, ඔහු වෙත හැරුණාය. 

“එතැන තියෙන්නේ රුපියල් තුනයි. ඒ සල්ලි දීලා කොහොමද? එතකොට පොරෝනාව ගන්න සල්ලි කෝ? පොරෝනාවක් නැතිව මේ ජනවාරියේ රෑවල් කුඹුරේ ගතකරන්නේ කොහොමද? එයාට කියන්න අපට දැන්ම කාසි දෙන්න විදිහක් නැහැ, අස්වැන්න ගෙට ගත්තාම දෙන්නම් කියලා.”

හල්කු මඳ වෙලාවක් ලත විය. ජනවාරි මස ඔවුන් අසලටම පැමිණ තිබිණි. පොරෝනාවක් නොමැතිව කිසිසේත්ම කුඹුරෙහි රාත්‍රීන් ගත කළ නොහැක. නමුත් තර්ජනය කිරීමටත්, අපහාසයටත් හුරු නිවසේ අයිතිකරු මඟහැර ගැනීමට ක්‍රමයක් තිබුණේ ද නැත. වර්තමානයේ එළඹී ඇති අර්බුදය විසඳා පසු දිනක සීතලේ උන්නත් කම් නැති බව සිතූ හල්කු බිරිඳට කිට්ටු වී මෙසේ කීවේය.

“අපි මොනවා හරි කරගමු, පොරෝනාවක් ගන්න ක්‍රමයක් මම හොයාගන්නම්. ඔය සල්ලි ටික දීපන්.”

මුන්නි ඔහු වෙතින් ඉවත් වෙද්දී ඇගේ දෑස් කෝපයෙන් දිලිසෙමින් තිබිණි. 

“වෙන විදි කීයක් නම් කරලා බැලුවාද, කියන්න බලන්න මේ සැරේ මොන විදිහෙන්ද සල්ලි හොයන්නේ කියලා? ගෙවාගන්න බැරි වුණු ණය කොයිතරම් තියෙනවාද කියලා දෙවියෝ තමයි දන්නේ. මේ අඳ ගොවි රස්සාව අත ඇරලා දාන්න කියලා මම ඔහෙට කොයි තරම් කියනවාද? ඔහේට ඔය විදිහට මහන්සි වෙන්න බැහැ. අසවැන්න ගත්තත් ඒ සල්ලි පරණ ණය ගෙවන්න වෙන් කරන්න වෙනවා. අපි උපන්නේ හැමදාම ණය ගෙව ගෙවා ඉඳලා මැරිලා යන්නද? මම නම් මේ සල්ලි දෙන්නේ නෑ නෑමයි.”

“එහෙනම් ඉතින් ඒ මිනිහාගෙන් කුණු බැනුම් අහන්න තමයි වෙන්නේ” හල්කු දුක්බර ව කීවේය. 

“ඒ මොකටද ඒ මිනිහා බනින්නේ? මේක එයාට ගිය රට ද?” මුන්නි කේන්තියෙන් ඇසුවා ය.

නමුත් එසේ කියද්දී පවා හල්කු කී දේ හි අමිහිරි සත්‍යතාව රුදු සතෙකු ලෙසින් ඇය ව හඹා එමින් තිබිණි. අකමැත්තෙන් වුව බිත්තියේ විවරයක් වෙත ගිය ඈ, එහි සඟවා තිබුණු මුදල ගෙන හල්කු අත තැබුවාය. “දැන් වත් මේ අඳ ගොවිකම අත අරින්න. කුලී වැඩ කරන්න ගියොත් අපිට බඩට කාලා ඉන්න පුළුවන් වෙයි, බනින්න කෙනෙකුත් නැහැ. අනුන්ගේ ඉඩම් වල වගා කරලා කවදාවත් වගතුවක් නැහැ. හම්බ කරන දේ ආයෙත් ඒකටම පූජා කරලා අන්තිමේදී අපහාස විඳින්නත් වෙනවා.” ඈ කීවාය.

හල්කු මුදල ගෙන නිවසින් පිටතට යද්දී ඔහුගෙන් දිස් වූයේ තම හදවත ගලවා දෙන්නට සූදානම් අයෙකුගේ පෙනුමකි. පොරෝනාවක් මිළදී ගැනීම වෙනුවෙන් ඔහු මේ මුදල තම ආදායමෙන් ඉතිරි කරගත්තේ අමාරුවෙනි. තමන් දුප්පත්කමේ පතුලටම ගිලෙන බවක් ඔහුට දැනුණි. 

---------------------------

එය ජනවාරි මාසයේ අඳුරු රාත්‍රියක් විය. අහසේ තරු කට පවා සීතලේ ගැහෙන බවක් පෙනුණි. කුඹුරෙහි කෙළවර උක් පත් වියා සැකසූ පියස්සක් යට වූ උණ ලී අට්ටාලයක් මත වැතිර, ගෝනියක් පෙරවාගෙන හල්කු සීතලෙන් වෙව්ලමින් පසුවිය. අට්ටාලය යට ඔහුගේ බල්ලා, ජබ්‍රා වකුටු වී කෙඳිරි ගාමින් සිටියේය. මේ දෙදෙනාටම නින්ද අහලක වත් නොවිණි. 

“උඹට හීතල ද ජබ්‍රා? මම උඹට ගෙදරදී කිව්වානේ පිදුරු ගොඩට වෙලා ඉඳපන් කියලා. උඹ මොකටද මෙහෙ ආවේ? මට කරන්න දෙයක් නැහැ, දැන් උඹටත් හීතලේ තමයි ඉන්න වෙන්නේ. උඹ මට ඉස්සර වෙලා දුවලා ආවේ මම කුඹුරට වෙලා පූරි යි, රසකැවිලි යි කනවා ඇති කියලා හිතලා නේද? දැන් ඉතින් කෙඳිරි ගාපන්!” හල්කු සීතලට ගුලි වෙමින් කීවේය. 

ජබ්‍රා නොනැගිට ම කෙඳිරි ගා, කෙඳිරිය දිගු ඈනුමක් බවට පත් කර නිහඬ විය. සමහරවිට තමන්ගේ හඬ හාම්පුතාගේ නින්දට බාධා කරන බවක් උගේ බලු නුවණට වැටහෙන්නට ඇත.

හල්කු පහත් වී ජබ්‍රාගේ සීතල ලෝම අතගාන්නට විය. 

“උඹ හෙට ඉඳන් මාත් එක්ක නෑවිත් ඉන්න ඕන, නැත්නම් මේ සීතලට උඹ ව මැරෙයි. කොහෙන් එන හුළඟක් ද මන්දා මේක! අද දවසට මම අට වතාවක් දුම් පයිප්පය පිරෙව්වා. කොහොමහරි අපි මේ රෑ එළි කරගන්න එපායැ. ගොවිතැන් කළාම මේක තමයි ලැබෙන තෑග්ග, පින් කළ මිනිස්සු හොඳට උණුහුම් වෙලා තමන්ගේ ගෙවල් වල නිදි. අපි මෙහෙ දුක් වින්දාම වෙන කෙනෙකුටයි ලාබෙ ලැබෙන්නේ.”

ගිනි මැලයෙන් අඟුරු කැට කීපයක් ගත් හල්කු ඉන් තම දුම් පයිප්පය දල්වා ගත්තේය. 

“මේ පයිප්පෙ ඉරුවාම හීතල නැති වෙන්නේ නැහැ, ඒත් හිතට හොඳයි”

ජබ්‍රා ඔහු දෙස බැලුවේ දෑසේ උතුරන ආදරයෙනි.

“උඹ අදට විතරක් ඉවසගෙන ඉඳපන්. හෙට මම පිදුරු ටිකක් බිමට අතුරන්නම්, එතකොට උඹට හීතල අඩුවේවි.”

කෙතරම් උත්සාහ කළත් ඒ රාත්‍රියේ නින්ද හල්කු අසලට වත් පැමිණියේ නැත. නපුරු මායාකාරියකු ලෙස රුදු සීතල නිරතුරුවම ඔහුට බැට දුනි. මෙය තවදුරටත් ඉවසනු නොහැකි වූ තැන ඔහු ජබ්‍රා ව ඔසවා තම උකුල මතා තබාගත්තේය. බල්ලාගේ සිරුරෙන් දුගඳක් විහිදුනද එය ගණන් නොගෙන හල්කු ඌ ව තරයේ වැළඳ ගත්තේ සොයුරකු හෝ මිතුරකු වැළඳ ගන්නා ලෙසිනි. ඔහුට ඉන් මාස ගණනකින් නොදැනුණු සතුටක් දැනෙන්නට විය. ජබ්‍රා ට නම් තමන් දෙව්ලොවට ගිය බවක් දැනෙන්නට ඇත. තමන් ව අකර්මන්‍ය කළ දිළිඳුකම ගැන හල්කු ට ඒ මොහොතේ අමතක විය. ඒ වෙනුවට මේ සුවිශේෂී මිතුරුකම ඔහුගේ හදවතේ දොරටු විවර කර සිරුරේ හැම අණුවක් ම ඒකාලෝක කළ බවක් ඔහුට දැනුණි. 

හදිසියේම ජබ්‍රා ට ඈතින් කුඩා සතකුගේ හඬ ඇසිණි. සුළඟින් බැට කෑම නැවතී, තම හාම්පුතාගේ තුරුලට වී සිටීම නිසා ඌට අමුතු පරීක්ෂාකාරී බවක් ආරූඩ වී තිබිණි. වහා වහා මඩුවෙන් පිටතට දිව ගිය ජබ්‍රා, ඈත සිට බුරන්නට විය. හල්කු කීප වතාවක් ඌ ව නැවත ගෙන්වා ගැනීමට උරුවම් බෑ නමුත් ඌ යළි පැමිණියේ නැත. කුඹුරේ නියර මතින් ඒ මේ අත දුවමින් ඌ බුරන්නට වූයේ රාජකාරියෙන් උමතු වූ ලෙසිනි. 

තවත් පැයක් ගතවිය. සුළඟත් සීතල ත් ක්‍රම ක්‍රමයෙන් වැඩි වන බවක් පෙනුණි. හල්කු තම දෙදණ පපුවට තද කර, එහි මුහුණ ඔබා, ගුලි ගැසී සිටි නමුත් ඔහුට දැනුණු සීතලේ අඩුවක් නම් වූයේ නැත. තම ලේ මිදී ඇති බවක් ඔහුට සිතුණි. රාත්‍රිය තව කෙතරම් දිගු ද? තරු පන්ති ඒ වෙද්දී අහසින් අඩක් වත් පසුකර තිබුණේ නැත. පහන් වීමට තව පැය දෙක තුනක් වත් ඇති බව හල්කු ට සිතුණි. 

කුඹුරේ පියස්ස අටවා තිබුණු තැනට කිට්ටුවෙන් අඹ ගස් ගොන්නක් විය. බිම හැලෙමින් තිබුණු ඒවායේ පත් තැන තැන ගොඩ ගැසී පෙනුණි. මේ පත් එකතු කර ගිනි මැළයක් තැනුවොත් තමන්ට උණුසුම් විය හැකි බව හල්කු සිතුවේය. ඔහු වියළි අඹ පත් එකතු කරද්දී ජබ්‍රා ද ඉතා සතුටින් ඒ වෙත දිව ආවේය. තම දෑත ත් දෙපය ත් සීතලෙන් ගල් වී තිබුණ ද අඹ පත් විශාල ප්‍රමාණයක් එකතු කර ගැනීමට හල්කු සමත් විය. ටික වෙලාවකින් ගිනි මැලය හොඳින් ඇවිලෙන්නට විය. එහි ආලෝකයෙන් පෙනුණේ අඹ ගස් ගොන්න අඳුරු අහස තම හිස් මතින් ඔසවාගෙන යන ලෙසකි. අඳුර නම් ප්‍රීතිමත් සයුර මැද ගින්දරින් නැඟෙන එළිය ඒ මේ අත පෙරලුණේ රළ මත නැළවෙන බෝට්ටුවක් ලෙසිනි. 

හල්කු ගිනි මැළය ඉදිරිපස වැතිරී එහි උණුසුම විඳින්නට විය. සීත ඍතුව පරාජය කිරීමේ ආඩම්බරකාරී බවක් ඔහුට දැනුණි. 

“උඹට දැන් හීතල නැහැ නේද ජබ්‍රා? අපිට මේක කළින්ම කරන්නයි තිබුණේ, එහෙනම් අපි හීතලේ මැරෙන්න යන්නේ නැහැ.”

ටික වෙලාවකින් ගිනි මැළය නිවී ගියේය. අඹ ගස් ගොන්න වසා නැවතත් අඳුර පැතිරිණි. හල්කු තම සාලුව පොරවාගෙන උණුසුම් අඟුරු ගොඩ අසලම වාඩිවී සිටියේ තාලයක්ද මුමුණමිනි. නැවතත් සීතල පැතිරෙද්දී ඔහුට නිදිමතක් දැනුණි. හදිසියේම ජබ්‍රා මහා හඬින් බුරමින් කුඹුර දෙසට දිව ගියේය. මේ, වන සතුන් රංචුවක් කුඹුරට කඩා වැදී ඇති නිසා විය හැකි බව හල්කු ට සිතිණි. උන් ඒ මේ අත යන හඬත් පැළ ආහාරයට ගන්නා හඬත් අනුව ඒ ගෝන්නු විය හැකි බව ඔහු කල්පනා කළේය. 

“හැබැයි ජබ්‍රා ඉන්දැද්දී මොන සතෙකුටවත් කුඹුරට එන්න බැහැ, ඌ උන් ව කීතු කරයි, මට වැරදිලා වෙන්න ඕන, දැන් නම් ඔන්න ආයෙත් කිසිම සද්දයක් නැහැ. එකත් එකටම මට වැරදිලා.” හල්කු තමාටම කියාගත්තේය. 

ඔහු “ජබ්‍රා! ජබ්‍රා!” කියා හඬ ගැසූ නමුත් ඈත බුරමින් උන් බල්ලා ඔහු වෙත පැමිණියේ නැත.

දිගින් දිගටම කුඹුර දෙසින් සතුන් සැරිසරන හඬ ඇසෙන්නට විය. මේ වෙලාවේ, සීතලේ කුඹුරට ගොස් සතුන් එළවා දැමීමට හල්කු ට මහත් අලසකමක් දැනුණි. තමන් උණුසුම් ව උන් තැනින් නැගිටීම ඔහුට මරන්නා සේ විය. “හෝ, හෝ, හෝ!” ඔහු උන් තැනම හිඳ කෑ ගැසුවේ සතුන් බිය කිරීමේ අදහසිනි. වරක් ජබ්‍රා ගේ බිරීම උත්සන්න වූ විට ඔහු නැගිට ගත්තේ කුඹුර වෙත දිව යාමේ දැඩි අදිටනිනි. කිරි වැදී එන අස්වැන්න සිහි වී ඔහුට ජවයක් දැනුණි. නමුත් සීතල සුළඟ ඔහුගේ පිට මැදට දෂ්ට කළේ ගොනුස්සෙකු ලෙසින් ය. ඔහු නැවතත් ගිනි මැළයේ උණුසුම් අඟුරු ගොඩ අසල හිඳගෙන ඒවා අවුස්සා තම සීතල සිරුර උණුසුම් කර ගත්තේය. 

ඔහු උදෑසන අවදී වෙද්දී අහසේ හිරු නැගී තිබිණි. 

“අද දවසම නිදා ගන්නද හදන්නේ? ඔහේ මෙතැන හොඳට නිදි, අරෙහෙ කුඹුර විනාසයි!” මුන්නි කෑ ගැසුවාය.

හල්කු වහා වහා නැගිට්ටේය. “උඹ කුඹුර පැත්තේ ඉඳන් ද ආවේ?” ඔහු ඇසීය.

“ඔව් කුඹුර ඉවරයි. තමුසේ කොහොමද එහෙම නිදා ගත්තේ? අනික අර මඩුව හැදුවේ මොකටද මෙහෙම එළිමහනේ නිදාගන්න නම්?”

හල්කු තමන්ගේ නිදහස වෙනුවෙන් කියන්නට දෙයක් සොයන්නට විය.

“මාව මැරෙන්න ගිහින් බොහොම අමාරුවෙන් රෑ ගෙවාගත්තේ, උඹ කතාකරන්නේ අස්වැන්න ගැන විතරයි. මට රෑ ඉවසන්න බැරි බඩේ කැක්කුමකුත් හැදුණා”

දෙදෙනා කුඹුර අද්දරට ඇවිද ගියහ. මුලු කුඹුරම පාගා විනාස කර තිබුණු අතර ජබ්‍රා මළා සේ මඩුවේ නිදා උන්නේය. මුන්නි ගේ මුහුණ වසා ශෝකයේ සෙවනැලි පැතිරී තිබුණත් හල්කුගෙන් නම් දිස් වූයේ සතුටකි.

“දැන් ගෙවල් කුළියයි බද්දයි ගෙවන්න ඔහෙට කුළී වැඩ කරන්න වෙයි.” ඈ කීවාය.

“ඒත් මට මින්පස්සේ හීතලේ එළිමහනේ නිදාගන්න ඕන වෙන්නේ නැහැනේ” හල්කු සතුටින් කීවේය. 


පරිවර්තනය- හෙල්මලී ගුණතිලක 

Translation of the short story ‘January Night’ by Dhanpat Rai Srivastava (Premchand)

Translated from Hindi to English by David Rubin

AI Image 

March 29, 2026

ආයුබෝවන් නරියෝ



ගසක සෙවනක
තුටින් වැතිර සිටියා ඌ

“කොහොමද නරියෝ?’ මා කීවා
පැන නොගොස්, මා දෙස බලා
“ආයුබෝවන් ඔබටත්” නරියා පිළිතුරු දුන්නා

“මගෙන් මිදී දිව යන්නේ නැද්ද?” මා ඇසුවා

“ඔබ අප ගැන කතාබහ කරන දේ මට ආරංචියි
ඔබ දන්නවා වෙන්න පුළුවන්
නොදන්නවා වෙන්නත් පුළුවන්
නරි අතර පවා ඒ පුවත් පැතිරෙනවා”

“මගේ මොන කතාබහ ද?”

“ඔබට එක්තරා කාන්තාවක් කීවාලු
නරි දඩයම නරින්ට යහපතක් ගෙන එන බව,
‘කොයි නරියාටද?’ කියා ඔබ ඇයගෙන් ඇසුවාලු”
ඔව් මට මතකයි, ඈ ඉන් කෝප වුණා

“ඉතින් මගේ පොතේ හැටියට, ඔබ හොඳ කෙනෙක්”

“ඔබේ පොත!
ඔබ උන්නේ මගේ පොතක,
ඒක තමයි අප අතර වෙනස”

“ඔව්, මම එකඟයි,
ඔබ බුහුටි වදනින් ජීවිතය ගැන කරදර වෙමින්,
ජීවිතයේ අරුත සොයමින්..
අප නම් ජීවත්වෙනවා පමණයි”

ආ!

“කාටවත් ජීවිතේ අවසන් තේරුම වටහා ගන්නට පුළුවන් ද?
ඉතින් උත්සාහ කරමින් මහන්සි වන්නේ ඇයි?
ඔබ කරදර වෙමින්, අප ජීවත් වෙමින්”

මෙසේ කියා,
වයෝවෘද්ධ බව නිසා
ඉතා සෙමෙන් නැගිටගත් ඌ
යන්නට ගියේය

Translation of the poem 'Goodbye Fox' by Mary Oliver
පරිවර්තනය - හෙල්මලී ගුණතිලක

Image - hand drawn fox, digitally enhanced

March 17, 2026

දිවි මංපෙත නොපෙනී යන සීමා සිත්තමට නඟන පෝල් තෙරෝ



හැම ජීවිතයකම සියලු දේ නොපෙනී යන එක්තරා ලක්ෂ්‍යයක් ඇත. එනම්: ඒ දිවිය හරහා දිවෙන සියලු රේඛා අභිසරණය වී, ඉන් ඔබ්බට කිසිත් නොපෙනෙන සීමාවයි. එවන් අවස්ථාවකට එළඹුණු විට ඔබ ජීවිතයේ ගන්නා තීරණ කොයි ආකාරයේ ඒවා විය හැකිද? ලේඛක පෝල් තෙරෝගේ ‘වැනිෂින්ග් පොයින්ට්’ කෙටිකතා එකතුව විවිධ ජීවිතවල මෙවැනි නොපෙනී යන ලක්ෂ්‍යය ගැන කතා කරයි. ඒ තේමාව ඔස්සේ හාස්‍යය, භීතිය, සහකම්පනය, කුතූහලය ආදි විවිධ සංවේදනා දනවමින් ඉදිරිපත් වන මේ කතා දහඅට, පාඨකයා විචිත්‍ර සාහිත්‍යමය ගමනක කැඳවාගෙන යෑමට සමත් වෙයි.

1941දී අමෙරිකාවේ මැසචුසෙට්ස්හි උපන් පෝල් තෙරෝ, තරුණ වියේ පටන් සංචාරය ප්‍රිය කළේය. වසර ගණනාවක් උගන්ඩාව, සිංගප්පූරුව සහ එංගලන්තය ආදි රටවල විශ්වවිද්‍යාලයන්හි දේශක තනතුරු හොබවා ඇති ඔහු, තවත් බොහෝ රටවල සංචාරය කර ඇත. මේ රටවල අත්දැකීම් ඇසුරෙන් ලේඛනයේ යෙදී, ඔහු වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වූයේ චාරිකා සටහන් ලේඛකයකු හැටියටයි. 1975 දී ඔහුගේ ‘ද ග්රේට් රේල්වේ බසාර්’ නම් චාරිකා සටහන් පොත එළිදැක්වීමේදීම එහි පිටපත් මිලියන එකහමාරක් අලෙවි වූ බව සඳහන් වේ. වසර කීපයක් තුළ මෙවැනිම තවත් පොත් කිහිපයක් ලිවීමෙන් අනතුරුව ඔහු අමෙරිකාවේ ප්‍රසිද්ධතම චාරිකා සටහන් ලේඛකයා ලෙස විරුදාවලිය ලැබුවේය.

2025 ජනවාරි මස පළ වූ තෙරෝගේ ‘වැනිෂින්ග් පොයින්ට්’ කෙටිකතා එකතුවද එක්තරා ආකාරයක චාරිකා සටහනකි. එහි කතන්දර ඔස්සේ ඔබට හවායිහි පැරණි උක් වගා බිම් හරහා ඇවිද යන්නට, සැම්බියාවේ දුෂ්කර පාසලක ගුරු නිවෙසක වෙසෙන්නට, අමෙරිකාවේ බොස්ටන්හි පල්ලියක පසු පෙළේ අසුන් ගන්නට, යාත්‍රාවක නැඟී මැලේසියාවේ කෝටා කිනබාලු මුහුදු තීරය තරණය කරන්නට ඉඩ හසර ලැබේ. එහෙත් කතුවරයා මේ කතන්දරවලදී වදනින් අප ඉදිරියේ මවා දෙන්නේ ඒ ඒ තැන්හි භූ විෂමතා නොව, මිනිස් හැසිරුම්වල විචිත්‍ර බවයි. එක්තරා ආකාරයකට මේ කතන්දර හැම එකක්ම යම් අවසානයක් ගැන කියයි. ඒවා වයෝවෘද්ධ බව හා බැඳුණු තනිකම, අහිමිවීම් හා මරණය ගැන කතා කරයි. තනිකමේ අන්තයට ගිය කෙනකු තෝරාගන්නේ මරණයද, අලුත් ජීවන සගයෙක්ද? සියල්ල අහිමි වූවකුට පළි ගැනීමට තරම් මානසික ඒකාග්‍රතාවක් තිබෙනු හැකිද? අප ස්වභාවධර්මය රකින්නේ නම් නිතැතින්ම ස්වභාවධර්මය අප රකිනු ඇතිද? ‘වැනිෂින්ග් පොයින්ට්’ කියවාගෙන යද්දී මෙවැනි ප්‍රශ්න නිතැතින්ම පාඨකයාගේ සිතේ ඇඳී මැකී යයි. 

මේ කෙටිකතා අතුරින් වඩාත්ම මා සිත් ගත්තේ අනපේක්ෂිත අවසානයන් සහිත කතන්දරය. සරලව සුන්දරව ගලා යමින් තිබී පාඨකයා වැරෙන් සොලවා කම්පනයට පත් කිරීමට ‘අඩෝබෝ’ සහ ‘හෙඩ්මාස්ටර්’ වැනි කතා සමත් වේ. කතාව තුළ සුරක්ෂිත බව මවා ගෙන ඇත්තේ අපම බවත්, අප සිත්වල මවා ගන්නා ලෝකය තරම් යථාව ඇතැම් විට සුන්දර නොවන බවත් ඒ කතන්දර මඟින් සිහි කැඳවාලීමට තෙරෝ සමත් වේ. තම ලේඛනයේදී පෙර කිසි කලෙක කෙටිකතා නොලියුවුණු තේමා තෝරා ගනීමට ඔහු දක්ෂයෙකි. ඔහුගේ ඇතැම් කතන්දර බොහෝ දිගු කෙටිකතාය. එහෙත් ඒවා තුළ ධ්‍යානයට සමවැදෙන කියවන්නාට ඒ බව දැනෙන්නේ වත් නැත. තෙරෝ මේ ‘වැනිෂින්ග් පොයින්ට්’ කෘතියේ කෙටිකතා දහ අට හවායිහි සිදු වූ ඒවා, අන් තැන්වල සිදු වූ ඒවා සහ මතක සැමරුම් වශයෙන් තුන් කොටසකට බෙදා ඉදිරිපත් කරයි. මතක සැමරුම් කතන්දර සෙසු ඒවා තරම් ත්‍රාසයෙන් සහ කුතූහලයෙන් පිරුණු ඒවා නොවීම මේ පොතේ තරමක දුර්වලකමක් සේ පෙනුණද, ඒවායේ තේමා හා නිමිතිද කිසි සේත් එකිනෙකට සමාන නොවන බවද සඳහන් කළ යුතුය. පෝල් තෙරෝගේ විචිත්‍රවත් ලේඛන ශෛලිය නිසා ඔහුගේ ඇතැම් නිර්මාණ සලරූ බවටද හරවා තිබේ. මේවා අතුරින් ඔහු ලියූ ‘ද මොස්කිටෝ කෝස්ට්’ නම් නවකතාව චිත්‍රපටයක් හා මාලා නාටකයක් බවටද,  ‘ද ලන්ඩන් එම්බසි’ නම් ඔහුගේ කෙටිකතා එකතුව බ්‍රිතාන්‍ය රුපවාහිනී ජාලයේ කොටස් හයක මාලා නාටකයක් බවටද පත් කර තිබීම සුවිශේෂයි.’ මේ වෙද්දී පොත් හැටකට වඩා රචනා කර ඇති තෙරෝ බොහෝ කෙටිකතා රචකයන්ට වඩා කෙටි කතා සංග්‍රහ ලියා ඇති බව සඳහන්ය. 

තම දිවියේ අට වැනි දශකය ගෙවද්දීත් පාඨකයා සසල කර, මතකයේ රැඳෙන නිර්මාණ දායාද කිරීමට සමත් පෝල් තෙරෝ වැනි ලේඛකයන් නිසා සාහිත්‍ය ලෝකයේ විචිත්‍රත්වය සුරැකෙන බව මගේ විශ්වාසයයි.

-හෙල්මලී ගුණතිලක 

විදෙසක ලිවිසැරිය විශේෂාංගය, සිළුමිණ, 2026, මාර්තු 15