නම්

උපන් අලුත 

සති කීපයක් ගතවන තුරු 

ඈ ‘එලයිසා’ විය 

‘එලයිසා ලිලී’

නොබෝ දිනකින් එය ‘ලිල්’ ලෙස කෙටි විය 

ටික කලකින්, ඈ

‘බේකරි කඩේ ස්ටුවර්ඩ් මෙනවිය’ වූවාය  

ඉනික්බිති ‘මගේ ආදරිය’, ‘ඩාලිං’, ‘අම්මා’ යන නම් ලැබුණි 

තිස් වියේදී වැන්දඹු වූ ඈ 

යළි රැකියාවට ගියේ ‘හෑන්ඩ් මහත්මිය’ ලෙසිනි  

ඇගේ දියණිය වැඩී, විවාපත් වී, දරුවන් ලැබුවාය 

දැන් ඈ ‘අත්තම්මා’ ය

‘මට හැමෝම කියන්නේ අත්තම්මා කියලා’ ඈ අමුත්තන්ට කියන්නීය 

එබැවින් මිතුරන්, වෙළෙන්දන්, දොස්තරවරුන් ආදී හැම කෙනෙක්ම 

ඈට අත්තම්මා කීවෝය 

නමුත් මහලු අයට වෙන් වූ වාට්ටුවේදී 

භාවිත කළේ ලෙඩුන්ගේ උප්පැන්නයේ නම පමණි  

“ඇයට ‘ලිල්’ කියන්න, අපි කීවෙමු 

‘අත්තම්මා’ කියන්න”

නමුත් ඇගේ පෞද්ගලික විස්තර වල 

ඒ නම් සටහන් ව තිබුණේ නැත 

එබැවින් 

ඒ අවුල් සහගත 

අවසන් සති කීපයේදී 

නැවත වතාවක් 

ඈ ‘එලයිසා’ වූවාය 

Translation of the poem 'Names' by Wendy Cope

පරිවර්තනය - හෙල්මලී ගුණතිලක 

Digital art

නිලැස් තරුණියගේ කඳුලු විල

"එකමත් එක කාලෙක, ඈත රටක, ලස්සන කඳු නිම්නයක සුරූපී තරුණියක් ජීවත් වුණා. දිලිසෙන රන් පැහැ හිසකෙස් සහ ගැඹුරු නිල් දෑසක් තිබුණු ඇයට පෙම්වතෙක් හිටියා. ඒ එඬේර තරුණයෙක්. ඔවුන් දෙදෙනා සඳ දිලිසෙන රාත්‍රී කාලවලදී කඳු වලින් වටවුණු ලස්සන විලක ඔරු පදින්න පුරුදු වෙලා හිටියා. මේ දෙදෙනා බොහොම සතුටින් කල් ගත කළා.

ඒත් දවසක් හරිම අවාසනාවන්ත දෙයක් වුණා. තණකොළ කපන්න උස් කඳු මුදුනකට ගිය එඬේර තරුණයා පය ලිස්සලා ප්‍රපාතයකට වැටිලා මැරුණා. මේ ආරංචිය අහලා තරුණිය ශෝකයෙන් උමතු වුණා. ඈ රාත්‍රී කාලවලදී ඔරුවක නැඟිලා ඇගේ පෙම්වතා එක්ක ඉස්සර සතුටින් කාලය ගත කළ විල මැදට යන්න පුරුදු වුණා. ඒ හැම වතාවකම ඈ කඳුලු ගංගාවක් හෙලුවා. අන්තිමේදී ශෝකය ට පැරදිලා බිඳුණු හදින් මියගිය ඈ, ඔරුව සමඟම දියබත් වුණා. 

ටික දවසකින් මේ විලේ පුදුම වෙනසක් සිදු වුණා. විලේ වතුර අමුතුම නිල් පැහැයකින් දිලිසෙන්න ගත්තා. ඒ, ඒ තරුණියගේ දෑසේ නිල් පැහැය. මරණයෙන් පවා පරාජය කළ නොහැකි ආදරයක මහිමය නිසා අදටත් ඒ විල අමුතු නිල් පැහැයකින් දිලිසෙනවා."

මේ ජන කතාව ස්විට්සර්ලන්තයේ Lake Blausee විලේ අරුම පුදුම නිල් පාට ගැන හැදුණු කතාවක්. දිලිසෙන නිල් පාටක් වගේම විනිවිද පේන පැහැදිලි වතුරක් තියෙන මේ විල අදහාගන්න බැරි තරමට ලස්සනයි. 

ස්විට්සර්ලන්තයේ Bernese Oberland කියන ප්‍රදේශයේ Kander Valley (Kandertal) නම් නිම්නයේ තමයි මේ විල පිහිටලා තියෙන්නේ. මීට අවුරුදු 15,000ට කළින් සිදුවුණු නාය යාමක් නිසා හෙක්ටයාර 20ක මේ ඉඩ නිර්මාණය වුණු බව කියවෙනවා. වටේම තියෙන බොහොම උස කඳුත්, ඒ බෑවුම් වල පේන තද කොළ පාටත් නිසා මේ පරිසරය තවත් ලස්සනයි. අපි යන කාලේ වෙද්දී මේ ගස් වල කොළ යන්තම් පාට වෙනස් වෙන්න ගත්තා විතරයි. සරත් කාලයට මේ අවට තවත් බොහොම ලස්සන ඇති. විල පතුලේ තියෙන හුණුගල් මිශ්‍ර පස ආලෝකය පරාවර්තනය කරන විදිහ නිසාලු ඇත්තටම මේ විලට මේ අමුතු නිල ලැබිලා තියෙන්නේ. ඒ වගේම ඒ විල් දියේ විනිවිද පේන ගතිය නිසා විල් පතුළේ තියෙන ගස් කඳන්, විලේ පීනන ට්‍රවුට් මාලු එහෙම බොහොම පැහැදිලිව පේනවා. විල් පතුළේ Raffael Fuchs නම් මූර්ති ශිල්පියා නිර්මාණය කළ තරුණියකගේ පිළිමයක් දකින්නත් පුළුවන්. ඒ අර ඉහත ජනප්‍රවාදේ තරුණියව සංකේතවත් කරන්න කළ නිර්මාණයක්.

Blausee විල බලන්න ගිය වෙලාවේ අපිට වීදුරු පතුල සහිත බෝට්ටුවක විල වටේ පොඩි සවාරියක් යන්න ලැබුණා. අපේ ඔරුව පැදවුවේ ටිකක් වයස 'ජොලි පොරක්'. ඉංග්‍රීසි, ප්‍රංශ, ඉතාලි, ජර්මන් භාෂා ව්‍යක්තව හසුරවන්න දන්නා එයා අර මම කළින් ලීව ජනකතාව අපට කීවේ හරියට ඒ සිද්ධිය බලාගෙන හිටිය ගානට! භාෂා හතරක් කතාකරමින්, විහිලු තහළු කරමින් දහ දොළොස් දෙනෙක් ඉන්න බෝට්ටුවක් විලක් පුරා පදින්න ලේසි නැතිව ඇති. හැබැයි ඒ 'තරුණයා'ට නම් එහෙම වගක්වත් තිබුණේ නැහැ.

ස්විට්සර්ලන්තේ පැත්තේ රවුමක් යන කෙනෙකුට Interlaken ඉඳන් පැය බාගයක drive එකකින් මෙතැනට ළඟා වෙන්න පුළුවන්. public transport නම් ටිකක් සංකීර්ණයි, හැබැයි බැරි නැහැ. විල car park එකේ ඉඳන් ටිකක් එහායින් තියෙන නිසා ඒ අවට බොහොම නිස්කලංකයි. ඒකත් මෙතැන සුන්දර වෙන්න තවත් හේතුවක්. ගස් අතරින් ටික දුරක් ඇවිදගෙන යද්දී එකපාරට ඇස් ඉස්සරහා මැවෙන පුංචි සුරංගනා ලෝකයක් මේක! 

ටින් ටින් මුනගැහුණු දවස

පොඩි කාලෙ මම ටින් ටින් පොත් series එක කියෙව්වෙ පුදුම ආසාවකින්. ඒවායේ හාස්‍ය වගේම ළමයි ආස ත්‍රාසජනකබව හොඳ පදමට තිබුණා. ටින් ටින් කියන තරුණ පුවත් පත් වාර්තාකරුවා එයාගෙ බල්ලා ස්නෝවි සහ මිතුරා කැප්ටන් හැඩොක් එක්ක එක එක විදිහෙ වීර වික්‍රම කරපු හැටි, කරදර වල පැටලුණු හැටි ඒ කාලෙ අපි කියෙව්වෙ හුස්ම අල්ලාගෙන. තොම්සන්, තොම්ප්සන් රහස් පරීක්ෂක ඩබල, සිහි කල්පනාව අඩු ප්‍රොෆෙසර් කැල්කියුලස් වගේම උච්ච ස්වරයෙන් සින්දු කියන බියංකා කැස්ටර්ෆියුරේ එහෙම මේ කතාවලට තවත් පාට එකතු කළා. 

ටින් ටින් පොත් series එක නිර්මාණය කළේ බෙල්ජියන් ජාතික කාටුන් ශිල්පියෙක් වන Hergé හෙවත් Georges Remi. 1929 දී මුලින්ම එළි දැක්වුණු මේ පොත් මේ වෙද්දි භාෂා 70ට වඩා පරිවර්තනය වෙලා පිටපත් මිලියන 200ට වඩා විකිණිලා තියෙනවා. 

සංචාරයක් අතරතුරේදී මට අවස්ථාවක් ලැබුණා බෙල්ජියමේ බ්‍රසල්ස් අගනුවර ටින් ටින් වෙනුවෙන් වෙන්වුණු licensed shop එකකට යන්න. මේක කඩයක් වගේම පොඩි කෞතුකාගාරයක්. ටින් ටින් පොත් මාලාවෙ එක එක ජවනිකා නිරූපණය කරන models මේකෙ තැන තැන හරි ලස්සනට හදලා තියෙනවා. ඒ වගේම එක එක වර්ගයේ ටින් ටින් සන්නාමයේ ලිපිද්‍රව්‍ය, souvenirs, tshirts වගේ දේවලුත් ටින් ටින් පොත් series එකත් මෙතනින් ගන්න පුලුවන්. තදබල ටින් ටින් ෆෑන් කෙනෙක් වුණු මගේ ඇතුලේ ඉන්න පොඩි ළමයා මේවා දැකලා පිස්සු වැටුණා. මේ හැම model එකකටම අදාළ කතාව, ජවනිකාව මතක් කරමින් මම එහෙ මෙහෙ දුවන හැටි බලලා පුතාටත් හිනා. පොත් පරම්පරාවේ අපි තරම් තාක්ෂණික පරම්පරාවේ එයාලට ටින් ටින් සමීප නැහැ ඉතින්. මම වැඩ කරන පුස්තකාලෙත් මේ පොත් සීරිස් එකම තිබුණත් ඉස්කෝලේ ළමයි නම් ඒ ගැන අපි තරම් උනන්දු නැහැ කියලා මම දැකලා තිබුණා. 

මේ කඩේට අමතරව බ්‍රසල්ස් අගනුවර තව තැනක උස ගොඩනැගිල්ලක බිත්තියක ටින් ටින් ගේ mural එකක් ඇඳලා තිබුණා. ඒකත් හරි ලස්සනයි. 

මම මේ රටේ දැක්ක විශේෂත්වයක් තමයි, ටින් ටින් කොයිතරම් ලෝක ප්‍රසිද්ධ වුණත් බෙල්ජියමේ ඒ නිර්මාණය තාම copyright නීති වලට යටත් නිසා ඊට ගරු කරලා ඒ රූප තියෙන බඩු විකුණන්න තියෙන්නෙ licensed කඩවල විතරයි. හැම හන්දියෙම ටින් ටින් ගෙ රූපෙ තියෙන ටීශර්ට්, පෝස්ට්කාඩ් දකින්න නැහැ. 

ඉතින් කොහොම හරි අන්තිමේදී මට දශක කීපයක් ආපස්සට ගිහින් ටින් ටින් පොත් පිස්සුවෙන් වගේ කියවපු කාලෙ මතක් කරගන්න වගේම ඒ වීරයාගේ නිමවුම්කරුගේ උපන් රට බලන්නත් වරමක් ලැබුණා!  

-pictures taken in the Tin Tin Store and at the Tin Tin Mural in Brussels, Belgium

පර්සි මා ඇහැරවයි

පොරෝනා යටට වී උණුසුම් ව 

රෑ පුරාම නිදා සිටි පර්සි,

මා අවදි වන්නට සූදානම් නැති වේලාවකදී 

මා ඇහැරවයි 

ඌ ක්‍රියාශීලී වීමට නොඉවසිල්ලෙනි  

මුලින්ම ඇවිදින්නට යාම, ඉන්ක්බිති පාතරාසය 

කුස්සියේ කවුන්ටරය උඩට නැගීම 

තහනම් බව දැන දැනම 

ඌ එහි හිඳ සිටී 

“ඔයා කොයිතරම් අපූරුද” මම කියමි 

“ඔයාට මාව උවමනා වුණු වෙලාවට ඇහැරවපු එක 

කොයිතරම් නුවණක්කාර ද!”

මේ ගැන බැනුමක් අසන්නට වේ යැයි 

සිතමින් සිටි පර්සි ගේ දෑස 

ගැඹුරින් දිලිසෙන්නට වේ 

තවත් අගය කිරීම් ලබන්නට 

ඌ සෝපාවට පනී 

කෙඳිරිගාමින් දඟලයි 

තමන්ට උවමනා දෙයක් කළ පසු 

ඊට කම් නැති බව ඌට අසන්නට ලැබී ඇත 

මම පර්සි ව අතගා සුරතල් කරමි 

මේ ‘කමක් නැති බව’ ඌ ව උමතු කර ඇත 

ඉනික්බිති අපි ඇවිදින්නට ගොස් 

පාතරාසය ගනිමු 

ඌ සතුටිනි 

මේ පර්සි ගැන කවියකි 

මඳක් කල්පනා කළහොත් 

මේ කවිය පර්සි ගැන පමණක් නොවේ  

පරිවර්තනය - හෙල්මලී ගුණතිලක 

translation of the poem 'Percy Wakes Me' by Mary Oliver 

 

Digital art